Alanya Tersanesine Bakmak…
I.Alaaddin’i karanın ve iki denizin sultanı olarak övülen kitabenin ilk satırında iki rozetanın ortasında bulunan sultanın arması görülebilir.
Mescit mekânında Denizcilik ve Gemi Müzesi projesi kapsamında yapılan konservasyon- onarım çalışması sırasında iki duvarında karşılıklı Zülfikar freskleri ortaya çıkarılmıştır. 57 m uzunlukta ve 40 m derinlikte olan tersane yapısı; her birinin genişliği 7.70 m olan, en uzunu 43m en kısası 32 m uzunlukta 5 adet tonozlu gözden ve gözleri birbirlerinden ayıran sivri kemerli duvarlardan oluşmaktadır. Duvarları kesme taştan, kemer ve tonozları tuğladan yapılan tersanenin tonozlarındaki menfezler hem ışığın içeriye girmesini hem de dumanın dışarıya çıkmasını sağlamaktadır.
Denizin tamamen içine girmediği gözlerin kara tarafları kısmen çakıllı, bir kısmı ise kayadır. Üçüncü gözün kara tarafında bir tatlı suyu kuyusu bulunmaktadır. Günışığından en çok yararlanacak şekilde konumlanan tersane yapısı; kaya kırımını en az seviyede tutmak için farklı seviyelerde inşa edilmiştir. Tersaneye bitişik kayaya oyulmuş bir depo tavandaki bir delikten ışık almaktadır.
Alanya Tersanesi; sadece gemi yapım ya da gemilerin kışlık konaklama yeri değil, aynı zamanda tamiratın, yelken ve gemi donanımlarının da yapılabildiği demir işlikleri, idari ve depo alanlarına sahip olan bir yapı olup kalıcı bir tersanedir. Piri Reis’in Kitab-ı Bahriye’sinde(16.yy başı) kent, tersane kompleksi ve liman hakkında bilgiler verilmektedir. Tersane’nin bir Emir-üs Sevahil/Deniz Kuvvetleri Komutanı’nın daimi nezaretinde bulunduğu; Selçuklulardan sonra Alaiye’ye hakim olan Karamanoğulları ve Alaiye Beyleri döneminde de tersane faaliyetinin devam ettiği; Osmanlı Döneminde de burada gemilerin yapıldığı anlatılmaktadır.
Alanya ismi Türkiye’de ilk akla gelen Kızılkule, Tersane ve unutulan çok eski tarihlerde tekne yapımı için en dayanaklı ağaç olduğundan dünyaca ünlü nesli tükenmiş Sığla ormanları ile de anılmış. Endemik bitki, yöresine has hayvanları olan zengin floraya sahip bir kent olarak biliniyormuş.
Peki bunların hangisi tam anlamıyla geçmişten günümüze gelmiş? Konumuz ilk yazıda başta Alanya Tersanesi olacaktır. Alanya Tersanesi hakkındaki bilgileri kısaltılarak Alanya Belediyesi web adresinden alınmıştır. (alanya.bel.tr) Alanya Tersanesi ve Turizm neden yan yana gelememiş? Tekne yapımında Antalya merkezin bu kadar eski tersanesi, tarihçesi ve yapım onarım geleneği olmaması rağmen dünyaca ünlü küçük ve orta boyutlu deniz araçları imalatında hatırı sayılır yere gelmiş, kış- yaz milyon dolarları cebine koyuyor. Halen kış turizmi diye Alanya’da dağlara mı bakacağız? Üniversitesi olan Alanya isterse yine, yeniden tekne yapım yerlerini teşvik ederek kuran, üreten buna bağlı sanayi-üniversite işbirliğiyle teknik eleman sağlayan meslek yüksekokulu açan bir kent olamaz mı? Bir teknenin 10- 20- 30 milyon dolara satıldığı ve ciddi bir ekonomik girdi sağladığını düşünürsek ciddi bir adım atılmış olur.
Bir de her gelen Alanya Tersanesini görünce böyle bir tersaneniz var, gemi tekne yapım, onarım ve sergileme atölyelerini de gelen misafirler sorduğunda en azından cevabımız olur. Alanya Liman İşletmeleri yetkilisi ile yıllar önce bir yerde tesadüfen tanışıp konuştuğumuzda ‘Bizim Alanya’da 13 yaşa kadar çocuklar dahil hepsinin denizcilik sertifikası ve küçük bir deniz aracı olması hayalimiz var.’ diyordu. Deniz kenti Alanya’da bu sıralarda Ticaret odası seçimlerine katılan adaylara da çağrı yapalım. Yapılacaklar listesine Alanya’da Küçük ve Orta büyüklükte Deniz Araçları Yapımhanesi ekleyecekler mi? Nereye kurulacak diye düşünmeyiniz, Alanya’nın Gazipaşa-Alanya ya da Okurcalar-Konaklı arasında buna uygun yerleri bulunmaktadır. Alanya Tersanesine babaannemizin dedemizin fotoğrafına bakar gibi bakmamak lazım.
Şimdilik Hoşçakalın. Sürç-i lisan ettiysek af ola.