Eğitimci Feride Nazlım Genç yazdı: OECD’DE ZİRVEDE OL (MA) MAK
OECD yani Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü adına çoğumuz aşinayızıdır.
Uluslararası bir ekonomik örgüt olan OECD, içinde barındırdığı ülkeler arasında eğitim raporları sunmaktadır. OECD’nin en önemli durumu ise ülkelerin eğitim sistemi hakkında önemli oranlar sunmasıdır. OECD raporları incelendiğinde Türkiye 76 ülke arasında 41. sıradadır. 35 ülkeyi geride bıraktık diye seviniyorsak eğer bu “ağlanacak halimize gülmemizden” kaynaklıdır. Nitekim ardımızda bıraktığımız 35 ülkeyi baz aldığımızdan kaynaklanıyor eğitim sistemi içinde gelişemeyişimiz.
Geçen sene OECD’nin sunduğu Eğitime Bakış 2021 raporuna göre ailelerin sosyo- ekonomik düzeyinin öğrencileri eğitim ortamında başarısını olumuz etkilemesi durumunun en çok yaşandığı ülke, Türkiye olmuştur. Şaşırdık mı? Hayır… Ki 2021 raporu bu fiyaskoda ise
2022’de yaşanan yüksek enflasyon ile alım gücünün düşmesi, eğitim sistemi içinde ailelerin
sosyo-ekonomik durumunun, çocuklara şiddetli bir şekilde yansıması kaçınılmaz bir son olmaktadır. Bugünkü şartlara bakıldığında genç nüfusun büyük çoğunluğunun üniversiteye yerleşememesinin en büyük etkenlerinden biri, sosyo-ekonomik düzey ile ilgilidir. OECD’nin
2021 raporunda Türkiye’nin zirvede yer alması, eğitim sistemine yapılan bir darbe etkisi yaratmaktadır. Baktığımızda ülkemiz eğitim raporlarında kısmen de olsa zirvede yer alıyor.
Fakat başarısız olarak! Sosyo-ekonomik düzeyin eğitim sistemini en az etkilediği ülkelerin başında Kanada, Finlandiya, Güney Kore, Japonya gibi ülkeler gelmektedir. Bakıldığında bu ülkelerden eksik yönü olmayan hatta fazlaca işlevsel noktalara sahip olan Türkiye’nin sosyo- ekonomik düzey yüzünden eğitim raporlarında sınıfta kalması, yakışan bir durum değil doğrusu.
Sosyo-ekonomik düzeyin, eğitim sistemi içinde rolünün büyük olduğunu 2021-2022 yılları içinde öğrencilerin liseden sonra üniversiteye gitmek yerine çalışma hayatına atılmasından anlayabiliriz. Günümüzde birçok aile, üniversitede çocuk okutmayı bir lüks olarak görmektedir. Neden mi? Eğitim sistemimiz içinde herkesin bildiği büyük bir yalan var… “Eğitim her çocuğun hakkı ve ücretsiz” sözü, bu şartlar altında ne kadar doğru? Lise dönemine kadar ders kitapları bedava dağıtılıyor diye mi eğitime ücretsiz dedik? Yahut üniversiteye giden öğrencilere burs veriliyor diye mi her çocuğun hakkı oluyor? Şu an üniversitede okuyan kaç öğrenci aldığı burs veya kredi ile geçinebiliyor? Yazımızın başında da dediğimiz gibi alım gücü düştü ve öğrencilere isterseniz 850 TL burs verin yine de yetmez.
Kredi olayına hiç girmiyorum bile. En son belirlenen burs/kredi miktarlarından sonra kredi alan öğrenciler bir araba borcuna imza atıyor. Bakıldığında sen onca yıl oku, çalış ve üniversiteyi kazan ve sonunda “bu ülke bir doktor kaybetti, Almanya bir doktor kazandı” diye sosyal medyada durum paylaş. Bu gerçeklerle yüzleşen yeni nesil ve aileler, ekonomik durumu zorlamak yerine artık üniversiteyi eğitim ortamı olarak değil para yuvası olarak görüyor. Evet, ülkemizde üniversite okumama zorunluluğu yok. Lakin bu durum diğer eğitim kademelerinde de birebir yaşanmakta. Hele ki çok çocuklu ailelerin durumunu düşündüğümüzde. Eve giren iki asgari ücretin günümüz şartları altında yetmesi, çölde kutup ayısına rastlamak gibi bir durum haline geldi. Artık aileler “çocuklarımızın karnı doysun” derdinde ilerlerken eğitimi lüks istekler listesine atmakta. Ne kadar tuhaf değil mi? Ücretsiz eğitim hakkına sahip bir ülkede yaşarken sosyo-ekonomk düzeyden dolayı eğitim hakkını kullanamamak ne büyük bir ironi!
Amacım, ülkemizin eğitim sistemini yermek değil. Amacım ülkemizin olması gereken eğitim sistemini ortaya çıkaramayışını ortaya koymaktır. Neden Kanada, Finlandiya vs. ülkelerin eğitim sisteminin refahını yaşayamıyoruz? Bakıldığında Türkiye’nin eğitimi o ülkelere nazaran bir mücevher niteliğinde. Aslında sorunumuzda bu, hammaddemiz varken onu işleyemiyoruz. Köklü bir eğitim sistemine sahipken onu işlevsel hale getirememek, dünya genelinde yapılan eğitim raporlarında kendimizi gösterememek tamamen bizlerin eseridir.
Hani bir söz vardır: “İnsan ne yaparsa kendine yapar bir başkası yapmaz.” Bizim eğitim sistemimize verdiğimiz zararı kimse vermez.
Eğer Türkiye’de sosyo-ekomik düzeyde olumlu gelişmeler yaşanmazsa bu durum doğrudan eğitime yansıyacak ve ilerideki tahmini raporlarda Türkiye, değil 41, “76. Olsak yine iyi” avutmasına girecek. Acilen düştüğümüz yerden kalkıp silkelenmemiz lazım. Yoksa
Ziya Paşa’nın da dediği gibi “tekdir ile uslanmazsak hakkımız kötek olacak”.
